Zaporizžská jaderná elektrárna opět přišla o vnější napájení
Zaporizžská jaderná elektrárna ZáES ztratila vnější napájení 8. listopadu ve 02:36 po odpojení poslední pracující přenosové linky 330 kV „Ferospravna-1“. Stanice přešla do režimu blackoutu a své vlastní potřeby zajišťuje pomocí záložních dieselových generátorů. Ukrajinský operátor Energoatom varuje před rizikem pro jadernou a radiační bezpečnost.
Hlavní body
- ZáES ztratila vnější napájení 8. listopadu ve 02:36.
- Příčinou bylo odpojení poslední pracující linky 330 kV „Ferospravna-1“, která spojovala stanici s ukrajinskou energetickou soustavou.
- Automatický pokus o opětovné zapnutí linky „Ferospravna-1“ selhal.
- Vlastní potřeby stanice nyní zajišťují výhradně záložní dieselové generátory.
- Energoatom назвала ztrátu napájení kritickou hrozbou pro jadernou a radiační bezpečnost.
- Podle Energoatomu jde o 16. úplnou ztrátu vnějšího napájení ZáES od začátku roku 2026.
- Stanice má šest reaktorů v chladicím odstavení a nevyrábí elektřinu.
Proč je to důležité
Při výpadku vnějšího napájení závisí zajištění života a chlazení jaderného paliva na záložních dieselových generátorech. Jejich selhání nebo vyčerpání zdroje může podle Energoatomu vést k radiační havárii. Událost zároveň ukazuje na přetrvávající problémy s elektropočátím stanice, která se nachází v okupovaném území, přestože její bezpečnost má širší mezinárodní dopad.
Co se stalo
Zaporizžská jaderná elektrárna ztratila vnější napájení 8. listopadu ve 02:36 po odpojení poslední pracující přenosové linky 330 kV „Ferospravna-1“, která ji spojovala s ukrajinskou energetickou soustavou. Automatický pokus o opětovné zapnutí linky se neuskutečnil. Stanice přešla do režimu blackoutu a vlastní potřeby zajišťuje výhradně záložními dieselovými generátory. Energoatom označila incident za kritickou hrozbu pro jadernou a radiační bezpečnost a uvedla, že systémem úplного návratu stanice pod ukrajinskou kontrolu a zákonitý provoz je podle ní podmínkou obnovení bezpečnosti.
Jak to popisují ukrajinské zdroje
Ukrajinské materiály se převážně odvolávají na Energoatom a zdůrazňují riziko pro jadernou a radiační bezpečnost, závislost stanice na dieselových generátorech a potřebu návratu pod ukrajinskou kontrolu. Systematickou ztrátu napájenь пов’язують з окупацією станції та наголошують на небезпеці для персоналу, ядерного палива й організації безпеки. Також наводять хронологію попередніх знеструмлень 3. і 20. серпня та відновлення лінії «Феросплавна-1» 7 вересня, а також регулярні взаємні звинувачення України та Росії у бойових діях поблизу станції.
V čem se zpravodajství liší
Кількість блекаутів повідомляється двояко: як 16-й випадок від початку 2026 року або як 28-й блекаут від початку повномасштабного вторгнення. Ці показники можуть охоплювати різні періоди. Окремою спірною темою є обвинувачення Росії: Москва звинуватила українські дрони в атаці на Запорізьку теплоелектростанцію, через розподільний пристрій якої подається електроенергія до атомної станції, а Сили оборони півдня назвали ці закиди маніпуляцією.
Souvislosti
Російські війська захопили Запорізьку АЕС у лютому 2022 року, у перші тижні повномасштабного вторгнення Росії в Україну. Станція є найбільшою атомною електростанцією Європи, має шість енергоблоків, а всі її реактори перебувають у холодній зупинці з 2022 року. Вона не виробляє електроенергію. Представники МАГАТЕ постійно перебувають на станції для контролю за безпекою під час обстрілів. Зовнішнє живлення вже відновлювали після попередніх блекаутів 3 і 20 серпня, а лінію «Феросплавна-1» — 7 вересня. 5 вересня генеральний директор МАГАТЕ Рафаель Гроссі повідомив про локальне припинення вогню поблизу станції, потрібне для робіт із відновлення зовнішнього електропостачання.